de geschiedenis van de gondel   1/4

Tijdens hun pogingen te ontkomen aan de invasies van de barbaren, vestigden de Venetianen zich in de 5e eeuw na Christus op de eilanden van de lagune. Omdat deze kleine eilanden omringd werden door een netwerk van smalle, kronkelige en ondiepe kanalen konden de grote zeeschepen van de barbaren de Venetianen niet bereiken.

Het leven op de kleine eilanden werd mogelijk gemaakt door de vervaardiging van een smalle, lichte boot die mensen en goederen kon vervoeren en die werd bestuurd door een enkele roeier, staande op de achterkant van de boot zodat hij goed zicht had. Een enkele riem in een open dol maakte het manoeuvreren makkelijk. De riem was lang en voorzien van een groot blad zodat de staande roeier effectieve slagen kon maken. Op deze wijze kwam de voorloper van de gondel tot stand. Helaas zijn er geen afbeeldingen bekend van deze boten. Wel is er een brief bekend uit 538 waarin wordt gesproken van de Venetianen en hun boten.

Het woord "gondel" verscheen voor het eerst in 1094, in een brief van de Doge aan het volk van Loreo. Uit deze brief valt af te leiden dat er in de 11e eeuw een boot was die gondel werd genoemd, die waarschijnlijk werd gebruikt voor het vervoer van personen en die lijkt op de gondel uit de 15e eeuw, waarover meer bekend is.

De meeste kennis over 15e eeuwse gondels is afkomstig van schilderijen van Carpacio, Mansuetti en Bellini uit de jaren 1490. Al deze schilderijen geven gedetailleerde informatie over de gondel in die dagen en alle geven ze dezelfde vorm van de gondel weer.. Hoewel ontwerp en constructie op dat moment al heel verfijnd waren, week de vorm van de 15e eeuwse gondel duidelijk af van de hedendaagse. De voor- en achtersteven staken nog niet zo ver uit het water en een groter gedeelte van de boot lag onder de waterlijn. Daarnaast was er nauwelijks sprake van ijzerwerk of andere decoraties. De roeidol ofwel forcola was erg eenvoudig; een plat stuk hout, staande aan de zijkant van de boot bevestigd en met twee uitsparingen voor de roeiriem.

vervolg >>>